Tại Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC), quyền tự quyết của doanh nghiệp được thể hiện rõ nét nhất qua việc lựa chọn người “cầm cân nảy mực”. Tùy vào tính chất vụ việc, các bên có thể lựa chọn mô hình 03 Trọng tài viên hoặc Trọng tài viên duy nhất.
1. Cơ chế mặc định: Hội đồng Trọng tài gồm 03 thành viên (Điều 17)
Nếu trong thỏa thuận trọng tài các bên không ghi rõ số lượng, hoặc không đạt được thống nhất về việc chọn Trọng tài viên duy nhất, tranh chấp sẽ được giải quyết bởi một Hội đồng gồm 03 Trọng tài viên (theo Điều 7). Quy trình thành lập được quy định chi tiết tại Điều 17 Quy tắc Tố tụng CLAC như sau:
Bước 1: Nguyên đơn chọn trước
Nguyên đơn phải chọn hoặc yêu cầu Trung tâm chỉ định một Trọng tài viên ngay khi nộp Đơn khởi kiện.
- Nếu chọn người ngoài Danh sách của CLAC, phải cung cấp địa chỉ của người đó.
- Nếu yêu cầu chỉ định: Chủ tịch Trung tâm sẽ ra quyết định trong 07 ngày.
Bước 2: Bị đơn chọn sau
Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được Đơn khởi kiện, Bị đơn phải chọn hoặc yêu cầu Trung tâm chỉ định một Trọng tài viên và thông báhôo cho Trung tâm.
- Quá hạn 30 ngày mà Bị đơn không chọn: Chủ tịch Trung tâm sẽ chỉ định thay trong thời hạn 07 ngày tiếp theo.
Bước 3: Bầu Chủ tịch Hội đồng
Hai Trọng tài viên đã được chọn sẽ có 15 ngày (kể từ ngày người thứ hai được chọn) để bầu ra Trọng tài viên thứ ba làm Chủ tịch Hội đồng Trọng tài.
- Nếu không bầu được: Chủ tịch Trung tâm sẽ chỉ định Chủ tịch Hội đồng trong thời hạn 07 ngày tiếp theo.
2. Cơ chế linh hoạt: Hội đồng Trọng tài viên duy nhất (Điều 18)
Mô hình này thường áp dụng cho các tranh chấp đơn giản hoặc giá trị nhỏ để tiết kiệm chi phí và thời gian. Quy trình tại Điều 18 tinh gọn hơn:
- Thời hạn thống nhất: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày Bị đơn nhận được Đơn khởi kiện, hai bên phải thống nhất chọn một Trọng tài viên duy nhất hoặc cùng yêu cầu Trung tâm chỉ định.
- Cơ chế chỉ định thay thế: Nếu hết thời hạn 30 ngày mà các bên không thống nhất được (hoặc không thông báo cho Trung tâm), Chủ tịch Trung tâm sẽ ra quyết định chỉ định Trọng tài viên duy nhất trong thời hạn 07 ngày tiếp theo.
3. So sánh và Lời khuyên cho doanh nghiệp
| Tiêu chí | HĐTT 03 thành viên (Điều 17) | Trọng tài viên duy nhất (Điều 18) |
|---|---|---|
| Tính chất | Đa chiều, khách quan cao do có sự thảo luận giữa 3 chuyên gia. | Nhanh gọn, linh hoạt nhưng phụ thuộc vào quan điểm cá nhân một người. |
| Chi phí | Cao hơn (thù lao cho 3 người). | Thấp hơn (thù lao cho 1 người). |
| Thời gian | Cần thêm thời gian để bầu Chủ tịch HĐTT (15 ngày). | Rút ngắn được bước bầu bán, vào việc nhanh hơn. |
| Phù hợp với | Tranh chấp phức tạp, giá trị lớn, cần chuyên môn sâu ở nhiều khía cạnh. | Tranh chấp đơn giản, giá trị nhỏ, cần giải quyết gấp. |
Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng về ngân sách và độ phức tạp của vụ kiện để lựa chọn mô hình phù hợp ngay trong giai đoạn soạn thảo điều khoản trọng tài hoặc khi bắt đầu tố tụng.
Giải đáp thắc mắc về thành lập Hội đồng Trọng tài (Q&A)
Nếu hai bên không thống nhất được việc chọn ai làm Trọng tài viên duy nhất thì sao?
Theo Điều 18, nếu quá 30 ngày mà không thống nhất được, quyền lựa chọn sẽ chuyển sang cho Chủ tịch Trung tâm CLAC. Chủ tịch sẽ chỉ định một người có đủ năng lực và chuyên môn phù hợp để giải quyết vụ việc.
Tôi có thể chọn người nước ngoài làm Trọng tài viên không?
Được. Các bên có quyền chọn Trọng tài viên trong hoặc ngoài danh sách của CLAC, miễn là người đó đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định của Luật Trọng tài thương mại và Quy tắc của Trung tâm.
Nếu Bị đơn cố tình không chọn Trọng tài viên để kéo dài thời gian thì sao?
Theo Khoản 2 Điều 17, nếu quá 30 ngày mà Bị đơn không chọn, Trung tâm sẽ chỉ định thay thế ngay lập tức để quy trình tố tụng không bị đình trệ.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Do quy định pháp luật có thể thay đổi và mỗi vụ tranh chấp có tình tiết khác nhau, Quý Doanh nghiệp vui lòng liên hệ trực tiếp với Trung tâm trọng tài Cửu Long (CLAC) để được tư vấn chính xác nhất.
Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC)
📍 Địa chỉ: Số 253AC2, Đường số 4, khu dân cư Hồng Phát, phường An Bình, thành phố Cần Thơ.
📞 Hotline: 0292.2246.698
📧 Email: trongtaicuulong@gmail.com
