Một trong những ưu điểm lớn nhất của phương thức Trọng tài thương mại so với các phương thức giải quyết tranh chấp khác là tính liên tục. Quy trình xét xử sẽ không bị “đóng băng” chỉ vì sự bất hợp tác từ một phía. Quy tắc tố tụng CLAC quy định rất chặt chẽ hậu quả pháp lý dành cho những trường hợp vắng mặt vô lý do, đồng thời cũng mở ra cơ chế xin hoãn nếu có lý do chính đáng.
1. Hậu quả khi Nguyên đơn vắng mặt (Khoản 1 Điều 28)
Là người chủ động làm đơn khởi kiện để đòi hỏi quyền lợi, Nguyên đơn có nghĩa vụ phải theo đuổi vụ kiện. Tuy nhiên, theo Khoản 1 Điều 28 Quy tắc tố tụng CLAC, nếu Nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ để tham dự phiên họp nhưng lại xảy ra một trong hai tình huống:
- Vắng mặt mà không có lý do chính đáng.
- Tự ý rời khỏi phiên họp khi chưa được Hội đồng Trọng tài (HĐTT) chấp thuận.
Hậu quả pháp lý: HĐTT sẽ coi như Nguyên đơn đã tự nguyện rút Đơn khởi kiện. Vụ tranh chấp sẽ dừng lại tại đây, trừ khi Bị đơn có yêu cầu tiếp tục giải quyết hoặc Bị đơn có Đơn kiện lại đối với Nguyên đơn. Điều này nhằm bảo vệ chi phí và thời gian của những người liên quan.
2. Hậu quả khi Bị đơn vắng mặt (Khoản 1 & 2 Điều 28)
Nhiều Bị đơn lầm tưởng rằng việc “trốn tránh”, không đến tham dự phiên họp sẽ khiến Hội đồng Trọng tài không thể xét xử và ra phán quyết. Đây là một sai lầm nghiêm trọng trong chiến lược pháp lý. Việc xử lý vắng mặt trọng tài đối với Bị đơn được quy định rạch ròi:
- Đối với Đơn khởi kiện của Nguyên đơn: Nếu Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ trọng tài nhưng vắng mặt vô lý do hoặc tự ý bỏ về, HĐTT vẫn sẽ tiếp tục giải quyết vụ tranh chấp. Phán quyết lúc này sẽ hoàn toàn căn cứ vào những tài liệu, chứng cứ hiện có (thường là do Nguyên đơn cung cấp). Bị đơn đã tự tước đi quyền tranh luận và bác bỏ chứng cứ của đối phương.
- Đối với Đơn kiện lại (nếu có): Nếu Bị đơn trước đó có làm Đơn kiện lại Nguyên đơn, nhưng đến phiên họp lại vắng mặt vô lý do, HĐTT sẽ coi như Bị đơn đã rút Đơn kiện lại này. HĐTT chỉ tiếp tục xem xét Đơn kiện lại nếu Nguyên đơn có yêu cầu.
3. Ngoại lệ: Vắng mặt hợp lệ theo yêu cầu (Khoản 3 & 4 Điều 28)
Không phải mọi sự vắng mặt đều vi phạm quy định. Quy tắc tố tụng CLAC cho phép sự linh hoạt tối đa để hỗ trợ doanh nghiệp:
- Xét xử vắng mặt theo thỏa thuận: Nếu cả hai bên đều thấy vụ việc đã rõ ràng qua hồ sơ, họ có thể cùng yêu cầu HĐTT tiến hành phiên họp chỉ dựa trên tài liệu, chứng cứ hiện có mà không cần sự có mặt trực tiếp của bất kỳ bên nào.
- Chấp nhận yêu cầu vắng mặt đơn phương: HĐTT có thể tiến hành phiên họp ngay cả khi có yêu cầu xin xét xử vắng mặt của một bên (bên còn lại vẫn tham gia bình thường).
4. Giải pháp: Làm thế nào để xin Hoãn phiên họp đúng luật? (Điều 27)
Nếu bạn không thể tham gia phiên họp do sự kiện bất khả kháng (ốm đau, tai nạn, thiên tai…), bạn không được im lặng vắng mặt mà phải thực hiện quyền yêu cầu hoãn phiên họp theo Điều 27.
Thủ tục xin hoãn bao gồm:
- Phải có lý do chính đáng.
- Phải lập thành văn bản, nêu rõ lý do và đính kèm chứng cứ chứng minh (ví dụ: giấy ra viện).
- Gửi tới Trung tâm CLAC.
Lưu ý quan trọng về thời hạn: Nếu Trung tâm không nhận được văn bản yêu cầu hoãn chậm nhất là 07 ngày làm việc trước ngày mở phiên họp, thì bên yêu cầu hoãn sẽ phải chịu mọi chi phí phát sinh (nếu có) do việc hoãn gây ra. Quyết định chấp nhận hay bác bỏ yêu cầu hoãn thuộc về thẩm quyền của Hội đồng Trọng tài.
Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo dựa trên Quy tắc Tố tụng của Trung tâm Trọng tài Cửu Long. Để được tư vấn pháp lý chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ:
Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC)
📍 Địa chỉ: Số 253AC2, Đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, TP. Cần Thơ.
📞 Hotline: 0292.2246.698
📧 Email: trongtaicuulong@gmail.com
