Trọng tài thương mại là phương thức tài phán đặc thù, chỉ giải quyết những nhóm tranh chấp nhất định theo quy định của pháp luật. Việc xác định đúng thẩm quyền giải quyết tranh chấp là bước đi nền tảng, giúp hồ sơ khởi kiện của doanh nghiệp không bị từ chối hoặc trả lại.
Theo Điều 3 Quy tắc Tố tụng của Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC), có 03 loại tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của CLAC như sau:
Tranh chấp phát sinh giữa các bên có hoạt động thương mại
Đây là loại tranh chấp phổ biến nhất và chiếm tỷ lệ lớn tại các Trung tâm Trọng tài. Cụ thể, vụ việc sẽ thuộc thẩm quyền của CLAC nếu tranh chấp đó phát sinh từ các giao dịch mà tất cả các bên tham gia đều có hoạt động thương mại và có mục đích sinh lợi.
Một số ví dụ điển hình tranh chấp giữa các doanh nghiệp bao gồm:
- Hợp đồng mua bán hàng hóa giữa hai công ty.
- Hợp đồng cung ứng dịch vụ logistics, vận tải.
- Hợp đồng thi công xây dựng công trình.
Với nhóm này, chỉ cần hợp đồng có điều khoản thỏa thuận chọn Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC), doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm nộp đơn khởi kiện khi có vi phạm xảy ra.
Tranh chấp có ít nhất một bên hoạt động thương mại
Nhiều người lầm tưởng trọng tài thương mại chỉ dành riêng cho các doanh nghiệp ký kết với nhau. Tuy nhiên, Quy tắc Tố tụng CLAC mở rộng phạm vi xử lý cho cả những tranh chấp phát sinh giữa các bên mà có ít nhất một bên có hoạt động thương mại.
Trong trường hợp này, nếu hợp đồng giữa cá nhân và doanh nghiệp có điều khoản chọn CLAC làm cơ quan giải quyết tranh chấp, vụ việc vẫn hoàn toàn hợp lệ để tiến hành tố tụng trọng tài. Tuy nhiên, theo Luật bảo vệ người tiêu dùng, người tiêu dùng thường có quyền quyết định cuối cùng về việc có tiếp tục chọn trọng tài hay chuyển sang Tòa án.
Các tranh chấp khác được pháp luật quy định giải quyết bằng Trọng tài
Ngoài hai nhóm trên, Khoản 3 Điều 3 cũng bao hàm các trường hợp đặc biệt: Tranh chấp khác giữa các bên mà pháp luật quy định được giải quyết bằng Trọng tài.
Nhóm này thường liên quan đến những tranh chấp mà các bên không nhất thiết phải có mục đích sinh lợi hoặc không phải là hợp đồng thương mại thuần túy, nhưng các đạo luật chuyên ngành vẫn cho phép họ sử dụng cơ chế Trọng tài. Một số lĩnh vực có thể kể đến như tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, hay một số mảng đầu tư đặc thù.
Sự tồn tại của nhóm thứ ba này đảm bảo Trung tâm Trọng tài CLAC có thể giải quyết đa dạng các loại rủi ro pháp lý, miễn là không vi phạm các điều cấm hoặc các tranh chấp thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án (như ly hôn, hình sự, hành chính).
Giải đáp thắc mắc (Q&A)
Hợp đồng không ghi rõ chọn CLAC, chỉ ghi “giải quyết tại Trọng tài” thì có nộp đơn tại CLAC được không?
Nếu thỏa thuận trọng tài không chỉ đích danh Trung tâm Trọng tài Cửu Long, các bên vẫn có quyền thỏa thuận bổ sung để chọn CLAC. Nếu không đạt được thỏa thuận bổ sung, việc xác định Trung tâm nào thụ lý sẽ tuân theo quy định của Luật Trọng tài Thương mại.
Tranh chấp về tranh giành quyền nuôi con có đưa ra CLAC được không?
Không. Tranh chấp về hôn nhân gia đình (như ly hôn, quyền nuôi con) là tranh chấp liên quan đến nhân thân, hoàn toàn thuộc thẩm quyền tài phán của Tòa án.
Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo dựa trên Quy tắc Tố tụng của Trung tâm Trọng tài Cửu Long. Để xác định chính xác vụ việc của bạn có thuộc thẩm quyền xử lý của CLAC hay không, vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn:
Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC)
📍 Địa chỉ: Số 253AC2, Đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ.
📞 Hotline: 0292.2246.698
📧 Email: trongtaicuulong@gmail.com
