Khi bị khởi kiện, tư duy thông thường của Bị đơn là tập trung làm Bản tự bảo vệ để bác bỏ yêu cầu của Nguyên đơn. Tuy nhiên, nếu Bị đơn nhận thấy chính Nguyên đơn mới là bên vi phạm và mình có quyền đòi bồi thường, Quy tắc Tố tụng CLAC cho phép Bị đơn sử dụng quyền nộp đơn kiện lại.
1. Bản chất và quyền kiện lại của Bị đơn
Theo Khoản 1 Điều 14 Quy tắc Tố tụng CLAC, Bị đơn có quyền kiện lại Nguyên đơn về những vấn đề có liên quan đến vụ tranh chấp.
Điều kiện quan trọng nhất là yêu cầu kiện lại phải có liên quan đến vụ tranh chấp đang được giải quyết, thường là phát sinh từ cùng một hợp đồng hoặc một chuỗi giao dịch có chung thỏa thuận trọng tài.
Việc kiện lại mang tính chủ động. Khi nộp đơn kiện lại, Bị đơn thực chất đang đóng vai trò như một “Nguyên đơn mới” đối với chính yêu cầu của mình. Quyền này giúp giải quyết triệt để toàn bộ mâu thuẫn giữa hai bên trong một lần tố tụng duy nhất.
2. Thủ tục và thời điểm nộp Đơn kiện lại
Thủ tục kiện lại đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về mặt thời gian. Khoản 1 Điều 14 quy định Đơn kiện lại phải được gửi tới Trung tâm vào cùng thời điểm gửi Bản tự bảo vệ.
Nghĩa là, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ khởi kiện, Bị đơn phải chuẩn bị song song cả Bản tự bảo vệ (để phòng ngự) và Đơn kiện lại (để tấn công) nếu muốn tận dụng quyền này.
Nếu Bị đơn bỏ lỡ mốc thời gian này, Hội đồng Trọng tài có thể từ chối xem xét Đơn kiện lại trong cùng vụ kiện, và Bị đơn sẽ phải khởi kiện bằng một vụ án hoàn toàn độc lập, gây tốn kém thêm chi phí và thời gian.
3. Nội dung bắt buộc của Đơn kiện lại
Cấu trúc của Đơn kiện lại gần như tương đương với Đơn khởi kiện ban đầu. Theo Khoản 2 Điều 14, Đơn kiện lại phải bao gồm các nội dung:
- Ngày, tháng, năm làm đơn.
- Tên, địa chỉ các bên và người làm chứng (nếu có).
- Tóm tắt nội dung của vụ kiện lại.
- Cơ sở và chứng cứ kiện lại (nếu có).
- Các yêu cầu cụ thể của Bị đơn và giá trị vụ kiện lại.
- Chữ ký hợp lệ của người đại diện (theo pháp luật hoặc theo ủy quyền).
Bị đơn phải gửi Đơn kiện lại và các tài liệu liên quan với số bản đủ để cung cấp cho Hội đồng Trọng tài, Nguyên đơn và lưu tại Trung tâm.
4. Trình tự giải quyết Đơn kiện lại
Sau khi nhận đủ hồ sơ kiện lại và phí trọng tài kiện lại (do Bị đơn nộp theo Điều 36), Trung tâm sẽ gửi hồ sơ này cho Nguyên đơn trong thời hạn 10 ngày.
Lúc này, Nguyên đơn có 30 ngày để nộp Bản tự bảo vệ đối với đơn kiện lại của Bị đơn.
Khoản 6 Điều 14 nêu rõ nguyên tắc: Thủ tục giải quyết đơn kiện lại được tiến hành như thủ tục giải quyết đơn khởi kiện. Đơn kiện lại sẽ được giải quyết đồng thời bởi chính Hội đồng Trọng tài đang giải quyết Đơn khởi kiện ban đầu.
Việc gộp chung này bảo đảm tính nhất quán trong phán quyết, tránh tình trạng hai Hội đồng Trọng tài đưa ra những kết luận trái ngược nhau về cùng một hợp đồng.
5. Tính độc lập của Đơn kiện lại
Theo Điều 31, nếu Nguyên đơn rút Đơn khởi kiện, vụ án sẽ bị đình chỉ, trừ trường hợp Bị đơn có Đơn kiện lại. Khi đó, Hội đồng Trọng tài vẫn tiếp tục xét xử yêu cầu của Bị đơn.
Tương tự, tại Điều 28, nếu Nguyên đơn vắng mặt không lý do tại phiên họp, Nguyên đơn bị coi là rút Đơn khởi kiện; nhưng nếu Bị đơn vẫn có mặt và yêu cầu, Hội đồng Trọng tài vẫn giải quyết Đơn kiện lại của Bị đơn.
Giải đáp thắc mắc (Q&A)
Đơn kiện lại có phải đóng phí trọng tài không?
Có. Bị đơn phải nộp phí trọng tài cho yêu cầu kiện lại của mình.
Nguyên đơn rút đơn kiện thì Đơn kiện lại có bị hủy không?
Không. Đơn kiện lại có tính độc lập. Nếu Nguyên đơn rút đơn, Hội đồng Trọng tài vẫn tiếp tục giải quyết Đơn kiện lại của Bị đơn.
Ai là người xét xử Đơn kiện lại?
Chính Hội đồng Trọng tài đang giải quyết Đơn khởi kiện ban đầu sẽ đồng thời xét xử Đơn kiện lại.
—————————————————
Trung tâm Trọng tài Cửu Long (CLAC)
📍 Địa chỉ: Số 253AC2, Đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, TP. Cần Thơ.
📞 Hotline: 0292.2246.698
📧 Email: trongtaicuulong@gmail.com
